گیاه سرخس شاخ گوزنی با نام علمی Platycerium bifurcatum عضو خانواده Polypodiacea بوده و بومی آسیا و استرالیاست. در گذشته جزو گیاهان کم یاب بوده ولی امروزه با تلاش باغبانان استرالیایی تکثیر گل سرخس شاخ گوزنی اصلا کار سختی نیست. اگه به دنبال گیاهی با ظاهر متفاوت هستید، بی شک این سرخس میتونه با برگهای متفاوت و نحوه رشد خود روی چوب، توجه شما را به خودش جلب کنه! برای آشنایی بیشتر با این گیاه و نحوه نگهداری سرخس شاخ گوزنی، ادامه این مقاله از گلت رو همراهمون باشید.
آشنایی با گیاه سرخس شاخ گوزنی
همونطور که از اسم گیاه سرخس شاخ گوزنی مشخصه، شباهت زیادی به شاخ گوزن داره. نگهداری از این گیاه بسیار آسونه، طوری که با کمی توجه میتونید مدت زمان زیادی از زیبایی این گیاه لذت ببرید. سرخس شاخ گوزنی جزو گیاهان هوازی یا اپی فیت به شمار میره و به صورت آویزی روی تنه درخت یا توپ آویزی نگهداری میشه. پس برای نگهداری سرخس شاخ گوزنی به خاک نیاز نیست چون روی تنه درختان رشد میکنه و مقدار رشدش به نور دریافتی، دما و آبیاری صحیح بستگی داره. این گیاه به هیچ وجه گل تولید نمیکنه ولی دو نوع برگ روی گیاه به چشم میخوره؛ برگ های کوچک و مسطح که روی ریشه رو میپوشونن و در جذب آب و مواد مغذی دخالت دارن و نوع دیگه برگ های سبز و گوشه دار هستن که از تنه اصلی رشد میکنن و ارتفاعش تا ۵/۱ متر هم میرسه. در مطلب سرخس بوستون می تونید شرایط نگهداری و عکس های جذاب این گیاه رو ببینید.
روش نگهداری سرخس شاخ گوزنی
بهترین روش برای نگهداری سرخس شاخ گوزنی، فراهم کردن شرایطی شبیه به زیستگاه بومی این گیاه هست. همونطور که قبلا گفتیم این گیاه به صورت اپی فیت در رشد میکنه و رطوبت زیادی در جنگل های بارانی داره.
نور مناسب سرخس شاخ گوزنی
سرخس شاخ گوزنی در زیستگاه بومی خودش، زیر شاخ و برگ درختان نور فیلتر شده دریافت میکنه. پس نور مناسب برای این گیاه، نور غیر مستقیم و ملایم هست. اگه نور زیادی ببینه باید آب و رطوبت زیادی براش فراهم کنید. در هر صورت مراقب باشید اشعه های خورشید به صورت مستقیم به گیاه نتابه، چون برگ هاش خیلی سریع دچار سوختگی میشه و از بین میره.
دمای مورد نیاز سرخس شاخ گوزنی
سرخس شاخ گوزنی در دمای معمولی آپارتمان بهترین رشد رو داره؛ اگه از این گیاه در هوای آزاد نگهداری میکنید، در فصل های سرد گیاه آسیب میبینه چون نمیتونه دمای کمتر از ۵ درجه سانتی گراد رو تحمل کنه و همچنین دمای بیشتر از ۳۰ درجه باعث بی حالی گیاه میشه. رنج دمایی مناسب برای سرخس شاخ گوزنی، ۱۰ تا ۲۵ درجه سانتی گراد هست.
آبیاری سرخس شاخ گوزنی
یکی دیگه از فاکتور های مهم در رشد موفق گیاه سرخس شاخ گوزنی آبیاری به موقع و اصولی گیاه هست. این گیاه باید مرتب آبیاری بشه. در زمان بین دو آبیاری اجازه بدید بخش پایه گیاه خشک بشه. روال آبیاری تقریبا باید اینطوری باشه، هفته ای یک بار در فصل گرم و هر ۲ الی ۳ هفته یک بار در فصل های سرد.
برای آبیاری گیاه سرخس شاخ گوزنی بهتره از آب بدن کلر استفاده بشه، چون کلر موجود در آب، اگه از یه حدی بیشتر بشه، علاوه بر اینکه رشد گیاه رو کند میکنه، باعث میشه رنگ گیاه به زردی بره.
خاک مناسب گیاه سرخس شاخ گوزنی
همونطور که قبلا گفتیم گل سرخس شاخ گوزنی در زادگاه خودش روی تنه درختان رشد میکنه و بستر خاک نداره؛ پس میشه گیاهان بالغ رو مثل گونه بومی خودشون روی خزه و گلدان های دیواری و آویزی نگهداری کرد ولی برای گیاهان جوان بهتره که داخل خاک غنی مانند کمپوست ها یا الیاف طبیعی که با املاح تقویت شده و زهکشی خوبی داره ، نگهداری بشه.
تغذیه و کوددهی سرخس شاخ گوزنی
گیاه سرخس شاخ گوزنی به کوددهی آنچنانی نیاز نداره، چون انگل وار رشد میکنه و نیاز های غذاییش رو از گیاهان دیگه تامین میکنه؛ اما زمانی که گیاه هنوز بالغ نشده و داخل گلدان هست، از انواع کود های تقویتی مثل ان پ کا یا کود های دیگه، به صورت حل شده در آب همراه با آب آبیاری استفاده کنید.
انواع گیاه سرخس شاخ گوزنی
سرخس شاخ گوزنی انواع مختلفی داره، رایج ترین گونه هاعباتند از: Platycerium bifurcatum و گونه P. bifurcatum که بیشترین تنوع رو داره و معمولاً به عنوان یک گیاه زینتی کشت میشه. یک گونه دیگه از سرخس شاخ گوزنی که شکل برگ های جالبی داره P.grande هست این گونه برگ های بزرگی داره و گاهی طول این برگ ها به ۱.۵ متر هم میرسه .
گونه ای دیگه از سرخس ها که طول بزرگتری دارن و خیلی کم یابن، گونه ای از کلکتورها هستن که با نام P. willinckii و P. superbum شناخته میشن.
تکثیر سرخس شاخ گوزنی
تکثیر سرخس شاخ گوزنی یکی از کارهای بسیار سخته و اگه در این راه موفق نشدید ناراحت نشید و باز هم تلاش کنید.
یکی از روش های تکثیر سرخس شاخ گوزنی، از طریق اسپور یا همان لکه های سیاهی که در فصل رشد پشت برگها پدید میاد، هست. اسپور ها پس از ریزش روی خاک گلدان یا بستر کشت ریشه میزنه و بعد از جوانه زدن میتونید به گلدان جدید منتقلش کنید.
تکثیر سرخس شاخ گوزنی با اسپور
- جمع کردن اسپورها: لکه های سیاه پشت برگ رو تکون بدید تا اسپورها بریزند.
- آمادهسازی خاک: گلدونی با پیت ماس و پرلیت بردارید و مرطوب نگه دارید.
- کاشت اسپورها: اسپورها رو روی خاک بپاشید، نیاز به پوشوندن نیست.
- حفظ رطوبت: گلدون رو با پلاستیک بپوشونید و در نور غیرمستقیم بذارید.
- مراقبت و انتقال: با اسپری آب بدید، بعد از رشد، نهال ها رو جدا کنید
تکثیر سرخس شاخ گوزنی با تقسیم بوته
روش بعدی که میتونید سرخس شاخ گوزنی رو تکثیر کنید، تکثیر به روش تقسیم بوته هست. زمانی که گیاه بصورت بوته پر پشت و شلوغی رشد کرد، میتونید قسمتی از گیاه رو که هم دارای برگ و هم ریشه هست رو به گلدان جدید منتقل کنید. توجه کنید که گلدان جدید شریط مناسب برای رشد از قبیل گرما و رطوبت و بستر مناسب رو داشته باشه. اگه شرایط مناسب را فراهم کردید و در گلدان جدید ریشه های جدید مشاهده نکردید بازهم دلسرد نشید؛ همانطور که در گفتیم تکثیر این گیاه حتی باغبان های ماهر هم ممکنه به مشکل بخورن .
- انتخاب گیاه مناسب: وقتی سرخس پرپشت شد، یه بخش سالم با برگ و ریشه انتخاب کنید.
- جدا کردن بوته: با دست یا چاقوی تیز، بوته رو با دقت از گیاه مادر جدا کنید.
- آماده کردن گلدان جدید: خاک مناسب (پیت ماس + پرلیت)، رطوبت و گرمای کافی رو فراهم کنید.
- کاشت بوته جدید: قسمت جدا شده رو داخل گلدون بکارید و کمی خاک دورش فیکس کنید.
- مراقبت و صبر: رطوبت رو حفظ کنید، تو نور غیرمستقیم بذارید و برای رشد ریشههای جدید صبور باشید.
بیماری های سرخس شاخ گوزنی
اگه شرایط نگهداری سرخس شاخ گوزنی مهیا باشه، احتمال آلوده شدنش به بیماری خیلی کم میشه. رایج ترین بیماری برای این گیاه در اثر کمبود رطوبت رخ میده؛ اگه رطوبت محیط کم باشه باعث بوجود اومدن شته و کنه میشه که راهکار از بین بردنش سم پاشی با سم مالاتیون هست .در ضمن بعد از سم پاشی بهتره گیاه رو غبار پاشی کنید و برگ هاشو شست و شو بدید. با خرید سم و آفت کش می تونید این بیماری ها رو رفع کنید.
در مقابل در صورت زیاد بودن رطوبت لکه های سیاه رنگ روی برگ ها به وجود میاد که همون اسپورها هستن. برای پاکسازی این اسپور ها میتونید از روغن چریش استفاده کنید.
سوالات متداول
۱.آیا سرخس شاخ گوزنی برای نگهداری در آپارتمان مناسب است؟
بله؛ این گیاه شرایط نگهداری ساده ای داره که با مهیا کردنش میتونید به راحتی این گیاه رو رورش بدید.
۲.چقدر باید گیاه سرخس شاخ گوزنی رو آبیاری کنم؟
میشه گفت تقریبا هفته ای یک بار در فصل های گرم و هر ۲ الی ۳ هفته یک بار در فصل های سرد.
۳چرا برگ های گیاه سرخس شاخ گوزنی زرد می شوند؟
این عارضه دلایل مختلفی میتونه داشته باشه؛ مثل آبیاری بیش از حد، استفاده از کود های نامناسب یا کوددهی با دوز بالا، دریافت نکردن نور کافی و…
۴.بهترین روش تکثیر سرخس شاخ گوزنی این گیاه چیست؟
دو روش برای تکثیر این گیاه معرفی شد. راحت ترین روش تقسیم بوته هست.
جمع بندی سرخس شاخ گوزنی
اگه به دنبال گیاهی خاص و متفاوت برای نگهداری در آپارتمان هستید، گیاه سرخس شاخ گوزنی یه گزینه مناسبه. این گیاه به دلیل شباهتش به شاخ گوزن به این اسم نامگذاری شده و زیبایی فوق العاده اش نگاه های هر بیننده ای رو به خودش جلب میکنه. شما کدوم نوع از سرخس شاخ گوزنی رو دوست دارید؟