گل شمعدانی هلندی؛ اگه یه گل خوش رنگ و لعاب می خواید که هم حیاط و بالکن رو قشنگ کنه و هم توی خونه حسابی بدرخشه، شمعدانی هلندی یه انتخاب محشره! این گل با رنگای جذاب و گل های درشتش، دل هر کسی رو می بره. جالبه بدونید که اصالتا برای آفریقای جنوبیه، ولی توی ایران هم خیلی خوب رشد می کنه. برگای مخملی و دندونه دارش یه حس خاص بهش میده و وقتی گل هاش توی بهار و تابستون باز میشن، انگار یه دستهگل طبیعی توی گلدونتون دارید. تازه، شمعدونی ها از اون دسته گیاهایی هستن که هرچی بیشتر گل بچینیشون، پرپشت تر و قشنگ تر میشن! توی این مطلب قراره بیشتر با این گل جذاب و راه های نگهداری شمعدانی هلندی آشنا بشیم. همراه گلت، اپلیکیشن تشخیص گیاهان با عکس باشید.
معرفی شمعدانی هلندی
ویژگی | توضیح |
---|---|
نام علمی | Pelargonium zonale |
خانواده | شمعدانی (Geraniaceae) |
زادگاه | آفریقای جنوبی |
ویژگی برگ ها | سبز رنگ، دندانهدار، پوشیده از کرک |
ویژگی گل ها | درشت، حجیم، در رنگهای قرمز، صورتی، بنفش، سفید، نارنجی و ابلق |
شکل گل ها | منفرد یا خوشهای روی ساقه ها |
عمر گل ها | نسبتاً طولانی |
شمعدانی هلندی با نام علمی Pelargonium zonale یکی از گونه های پرطرفدار خانواده شمعدانی هست. این گونه بومی آفریقای جنوبی هست و به دلیل تنوع رنگی چشم نواز و گل های درشت مورد استقبال قرار گرفته. برگ های شمعدانی هلندی سبز رنگ، دندانه دار و پوشیده از کرک هست. گل های این گیاه درشت و حجیم بوده و در رنگ های مختلفی مثل قرمز، صورتی، بنفش، سفید، نارنجی و ابلق دیده میشه. گل ها به صورت منفرد یا در خوشه های چندتایی بر روی ساقه ها ظاهر میشن و عمر نسبتا طولانی دارن.
تفاوت آن با گونه های ایرانی
قبل از هر چیز، باید بدونید که شمعدانی هلندی (Pelargonium) با شمعدانی های بومی ایرانی تفاوت هایی داره. گونه هلندی به دلیل گل های درشت تر و پرپشت تر، محبوبیت بیشتری در بین علاقه مندان به گل و گیاه پیدا کرده.
نگهداری گل شمعدانی هلندی
همونطور که متوجه شدید شمعدانی هلندی از گیاهان گلدار هست و باید علاوه بر تامین شرایط نگهداری، شرایط گلدهی رو هم براش فراهم کنید. به طور کلی شمعدانی هلندی اوایل بهار شروع به گلدهی میکنه و اواخر تابستان گل هاش خشک میشه و میریزه. اگه شرایط نگهداری شمعدانی هلندی مساعد باشه دوباره در فصل پاییز شروع به گلدهی میکنه.
نیازهای شمعدانی هلندی | شرایط ایده آل | نکات مهم و کاربردی |
---|---|---|
نور | زیاد و مستقیم | از نور شدید ظهر تابستان دور نگه دارید. کمبود نور باعث ریزش گل و برگ میشه. |
آبیاری | کم تا متوسط | فقط زمانی آبیاری کنید که سطح خاک کاملاً خشک شده باشه (حدود هفته ای یک بار). آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه میشه. |
دما | ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتی گراد | دمای زیر ۱۰ درجه سانتی گراد به گیاه آسیب می زنه. از وسایل گرمایشی دور نگه دارید. |
خاک | متخلخل و با زهکشی خوب | از خاک کمپوست یا ترکیب خاک برگ، کوکوپیت، پرلیت و پیت ماس استفاده کنید. |
کوددهی | در فصل رشد (بهار و تابستان) | هر دو هفته یک بار از کود مخصوص گیاهان گلدار استفاده کنید. |
تکثیر | قلمه ساقه | به راحتی در آب یا خاک ریشه دار میشه. بهترین زمان برای این کار بهار و تابستان هست. |
زمستان | کاهش آبیاری، دمای بالای ۱۵ درجه | گیاه رو به محل نورگیر منتقل کنید و از سرما محافظت کنید. آبیاری رو به حداقل برسونید. |
گلدهی | نیاز به نور و مواد مغذی | گل های پژمرده رو مرتب جدا کنید تا به گلدهی مجدد تشویق بشه. |
در ادامه شرایط نگهداری انواع شمعدانی هلندی رو بیان میکنیم.
نور مورد نیاز شمعدانی هلندی
نور زیاد و مستقیم برای شمعدانی مفیده ولی باید حواستون باشه زیاد در معرض نور شدید قرار نگیره. در فضای باز و در ظهر تابستان بهتره برای پیشگیری از سوختگی نوک برگ ها، گیاه رو به سایه منتقل کنید. ریزش گلبرگ ها و برگ ها از مهمترین علائم کمبود نور برای گیاه هست. پس اگر با چنین مشکلی مواجه شدید، شمعدانی رو به مکانی با نور بیشتر منتقل کنید.
آبیاری شمعدانی هلندی
شمعدانی هلندی به آبیاری کمی نیاز داره و آب زیاد براش مثل سم میمونه! چون خیلی زود ریشه هاش آسیب میبنه و بیمار میشه. هفته ای یک بار آبیاری برای گیاه کفایت میکنه. هرموقع خواستید شمعدانی رو آبیاری کنید، به سطح خاک نگاه کنید، اگه کاملا خشک بود اقدام به آبیاری کنید. افتادگی برگ ها نشان از کم آبی یا آبیاری بیش از حد داره. پس با بررسی ظاهر برگ ها میتونید زمان و میزان آبیاری رو تشخیص بدید.
دما و رطوبت شمعدانی هلندی
شمعدانی هلندی میتونه در دماهای مختلف رشد مطلوبی داشته باشه. رنج دمایی برای این گیاه متغیره ولی به طور کلی دمای پایین تر از ۱۰ درجه سانتی گراد برای گیاه آسیب زننده هست. بهترین دما برای نگهداری شمعدانی ، ۱۸ تا ۲۵ درجه سانتی گراد میباشد. به هیچ وجه گیاه رو در نزدیکی وسایل گرمایشی قرار ندید چون برگ هاش پژمرده میشه.
شمعدانی هلندی به رطوبت زیادی احتیاج نداره و رطوبت زیاد ممکنه باعث قارچی شدنش بشه. ساخت جزیره برای گیاه به خوبی رطوبتش رو تامین میکنه.
خاک مناسب شمعدانی هلندی
بی شک استفاده از خاک مناسب برای شمعدانی هلندی از موضوعات مهمی هست که با رعایتش گیاه رشد فوق العاده ای خواهد داشت. خاک این گیاه باید متخلخل باشه و زهکشی خوب داشته باشه؛ همچنین غنی از مواد مغذی باشه تا گیاه کمبودی نداشته باشه. میتونید از خاک کمپوست استفاده کنید که تخلخل زیادی داره. خاک برگ پوسیده، کوکوپیت، پیت ماس، پرلیت هم برای این گیاه مناسب هستند. اگه خاک شور باشه یا املاح زیادی داشته باشه، منجر به قهوه ای شدن برگ ها میشه. برای رشد انفجاری شمعدانی در فصل های رشد یعنی بهار و تابستان کوددهی انجام بدید.
نگهداری شمعدانی هلندی در زمستان
نگهداری شمعدانی هلندی در زمستان و محافظتش از سرما یکی از چالش های نگهداری و پرورش این گیاه هست که اکثر افراد باهاش مواجه اند. درسته که این گیاه جزو گیاهان آپارتمانی مقاوم هست، اما رعایت نکردن نکات نگهداری شمعدانی هلندی در زمستان باعث پژمردگی و خشک شدن این گیاه میشه.
میدونید که شمعدانی هلندی به نور زیادی برای رشد احتیاج داره اگه در فصل زمستان که اکثر روزها هوا ابری هست، نور کافی برای رشد گیاه وجود نداشته باشه، میتونید از نور فلورسنت برای تامین نیاز نوری گیاه استفاده کنید. توجه داشته باشید شمعدانی مثل گیاهان دیگه نور گرایی داره و به سمت نور خم میشه، پس هر از گاهی گیاه رو بچرخونید تا یکدست رشد کنه.
دمای مناسب برای شمعدانی هلندی در فصل زمستان ، بین ۱۵ تا ۲۰ درجه سانتی گراد هست. اگه دما کمتر از ۱۵ درجه باشه، برگ ها کم کم شروع به ریزش میکنن و در دمای پایین تر از ۸ درجه گیاه آسیب برگشت ناپذیر میبینه.
یکی دیگه از نکات مهم نگهداری شمعدانی هلندی در زمستان، مربوط به خاک گیاه هست. خاک مناسب برای این گیاه، خاک مخصوص گلدان به همراه پرلیت هست تا رطوبت خاک به اندازه نیاز گیاه حفظ بشه و آب اضافی از گلدان خارج بشه؛ چون با کاهش دما احتمال یخ زدگی وجود داره و اگه آب زیادی داخل گلدان باشه، گیاه سریعتر آسیب میبینه و از بین میره.
تکثیر شمعدانی هلندی
تکثیر شمعدانی هلندی کار سختی نیست و به مهارت خاصی هم نیاز نداره؛ به راحتی توی خونه میتونید شمعدانی هلندی رو تکثیر کنید؛
- به تعداد دلخواه از ساقه های سالم و جوانه شمعدانی به اندازه ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر جدا کنید.
- قلمه ها رو طوری انتخاب کنید که یک الی دو گره باشن.
- برگ های پایینی رو ازش جدا کنید، دو یا سه تا برگ روی قلمه ها بمونه.
- حالا قلمه ها رو داخل لیوان آب قرار بدید و برای ریشه زایی بهتر میتونید از هورمون ریشه زایی استفاده کنید.
- قلمه ها رو جایی قرار بدید که گرم و مرطوب باشه و نور کافی دریافت کنن. ( هرموقع دیدید رنگ آب به زردی میره، آب رو تعویض کنید.)
بعد از گذشت سه الی چهار هفته قلمه ها ریشه دار میشن و میتونید داخل گلدان بکارید. در مطلب قلمه زدن شمعدانی می تونید روش قلمه زدن رو به طور کامل تری یاد بگیرید.
میتونید قلمه ها رو داخل خاک هم ریشه دار کنید؛ بعد از جدا کردن قلمه، انتهای قلمه ها رو به هورمون ریشه زایی آغشته کنید و داخل گلدان بکارید. در این روش باید مرتبا خاک رو نم دار کنید و اجازه ندید خشک شه. بعد از گذشت یک ماه قلمه ها ریشه دار میشن و میتونید مثل یک گیاه بالغ ازش نگهداری کنید.
چرا شمعدانی هلندی من گل نمی دهد؟
دوست خوبم، شمعدانی هلندی گل نمیده چون یکی از این مشکلات وجود داره:
۱. نور کم
شمعدانی هلندی عاشق نور مستقیم خورشید هست. اگه اون رو در جای تاریک گذاشتید، گل نمیده.
راه حل: گیاه رو به یک پنجره جنوبی یا غربی منتقل کنید تا چند ساعت نور مستقیم بگیره.
۲. آبیاری زیاد یا کم
آب زیاد ریشه رو می پوسونه و آب کم به اون استرس میده.
راه حل: هر وقت سطح خاک خشک شد، آبیاری کنید. حواستون باشه که آب اضافی از ته گلدان خارج بشه.
۳. نیاز به کود
گیاه برای گل دادن به مواد مغذی نیاز داره.
راه حل: در فصل بهار و تابستان هر دو هفته یک بار از کود مخصوص گیاهان گلدار استفاده کنید.
۴. گلدان نامناسب
گلدان خیلی بزرگ یا خیلی کوچک باعث میشه گیاه انرژیش رو صرف ریشه کنه و گل نده.
راه حل: گلدانی رو انتخاب کنید که فقط یک سایز از گلدان قبلی بزرگ تر باشه.
۵. هرس نکردن
اگه گل های پژمرده رو جدا نکنید، گیاه انرژیش رو صرف تولید بذر میکنه.
راه حل: گل ها و برگ های خشک و پژمرده رو مرتب جدا کنید.
انواع گل شمعدانی هلندی
شمعدانی هلندی انواع مختلفی داره، در ادامه چند موردش رو بهتون معرفی میکنیم:
شمعدانی پیچ هلندی
این گونه از شمعدانی به اسم شمعدانی روسی یا برگ عشقه ای هم شناخته میشه. شمعدانی پیچ ساقه های نازک و رونده داره؛ وقتی که رشد شاخه بلند تر ۶۰ سانتی متر شد، بهتره از قیم استفاده کنید تا ساقه ها رشد روبه بالا داشته باشن. برای اینکه ساقه رشد بهتر و سریعتری داشته باشه، برگ های زرد شده رو ازش جدا کنید.
نگهداری شمعدانی هلندی پاکوتاه
این نوع از شمعدانی ها اغلب گلهای دو یا چند رنگ تولید میکنن که به رنگ های سفید، صورتی، قرمز و ارغوانی دیده میشه. سطح گلبرگها موج مرمری دارن که زیبایی گیاه رو بیشتر میکنه نگهداری شمعدانی هلندی مینیاتوری در فضاهای کوچک توصیه میشه که جای زیادی نمیگیره.
شمعدانی هلندی قرمز
گل های خوشه ای قرمز در فصل بهار و تابستان روی این گونه از شمعدانی هلندی ظاهر میشه و گاها تا اوایل پاییز هم ماندگاری دارن. شمعدانی هلندی قرمز یکی از خاص ترین گونه ها به دلیل رنگ زیبای گل هاش هست. این گونه نسبت به گونه های دیگه طرفداران زیادی داره و پر فروش تر هست.
شمعدانی هلندی بنفش و شمعدانی هلندی صورتی و دیگر رنگ ها، طرز نگهداریشون مثل هم هست؛ چون تفاوتشون فقط در رنگ گل هاست.
گل شمعدانی هلندی بنفش
گل شمعدانی هلندی بنفش با گل های زیبا و پررنگ، گیاهی مقاوم و کم نیاز هست که به راحتی در باغچه، گلدان یا بالکن رشد میکنه و با عطر دل انگیز و دوام بالا، گزینه ای ایده آل برای تزئین فضای سبز حیاط و داخل به شمار میاد.
گل شمعدانی هلندی نارنجی
گل شمعدانی هلندی نارنجی با گل های گرم و جذاب خود، گیاهی مقاوم و کم توقع هست که به راحتی در گلدان یا باغچه رشد می کنه و با رنگ شاد و انرژی بخش، فضای خانه و باغ شما رو پر از زندگی و زیبایی می کنه.
گل شمعدانی هلندی سفید
گل شمعدانی هلندی سفید با گل های پاک و درخشان خود، گیاهی مقاوم هست که به راحتی در گلدان یا باغچه رشد می کنه و با رنگ سفید خالص و جلوه ای دل نشین، زیبایی و آرامش خاصی به فضای خانه و محیط های سبز شما می بخشه.
شمعدانی هلندی آویز
گل شمعدانی هلندی آویز یه گیاه بالکنی و آپارتمانی خیلی زیبا و کم دردسره که شاخه هاش سریع بلند میشن و از گلدون سرازیر میشن. برگ هاش سبز براقن و گل هاش توی رنگ های پررنگ مثل قرمز و صورتی حسابی خودنمایی میکنن. از خوبی این گیاه اینه که هم توی آفتاب مستقیم خوب رشد میکنه و هم تا حدی کم آبی رو تحمل میکنه. فقط برای گلدهی باید نور کافی و خاک با زهکشی خوب براش فراهم کنین. خلاصه، گزینه عالی برای تراس و حیاطه.
مشکلات و بیماری های گل شمعدانی هلندی
شمعدانی هلندی گیاه حساسی هست و گاهی دچار مشکلاتی میشه. نگران نباشید، بیشتر اون ها بهراحتی قابل حل هستن.
علت زرد شدن برگ های شمعدانی هلندی
زرد شدن برگ های شمعدانی هلندی به دلیل آبیاری نامناسب هست.
- آبیاری زیاد: اگه خاک همیشه خیس باشه، ریشه ها می پوسند و برگ ها زرد میشن.
راه حل: آبیاری رو کم کنید. اجازه بدید سطح خاک بین دو آبیاری خشک بشه.
- آبیاری کم: اگه خاک خیلی خشک بمونه، گیاه دچار استرس میشه و برگ هاش زرد میشن.
راه حل: بهطور منظم و کافی به گیاه آب بدید.
آفات شمعدانی هلندی
شمعدانی هلندی ممکن هست دچار آفت یا بیماری های قارچی بشه.
- شته: حشرات ریز و سبزرنگی هستن که زیر برگ ها میشینن و شیره گیاه رو می خورند.
راه حل: با پنبه آغشته به الکل، شته ها رو پاک کنید یا از سم های مخصوص شته استفاده کنید.
- بیماری های قارچی (مثل سفیدک پودری): لکه های سفید روی برگ ها که شبیه آرد پاشیده شده هستن. این بیماری به دلیل رطوبت زیاد و تهویه نامناسب ایجاد میشه.
راه حل: برگ های آلوده رو جدا کنید و از قارچ کش استفاده کنید. همچنین مطمئن بشید که گیاه تهویه کافی داره.
علت سوختن برگ ها و لکه های قهوه ای روی شمعدانی هلندی
اگه روی برگ های شمعدانی لکه های قهوه ای یا سوخته می بینید، مشکل از نور زیاد یا دمای نامناسب هست.
- نور مستقیم و شدید خورشید: شمعدانی نور زیاد رو دوست داره، اما نور مستقیم و تند خورشید در تابستان می تونه برگ هاش رو بسوزونه.
راه حل: گلدان رو به جایی منتقل کنید که نور فیلترشده دریافت کنه یا اون رو چند ساعت در روز به مکان دیگری ببرید.
- آب روی برگ ها: آبیاری گیاه در زیر نور مستقیم آفتاب باعث میشه قطرات آب مثل ذره بین عمل کرده و برگ ها رو بسوزونن.
راه حل: هنگام آبیاری، سعی کنید آب روی برگ ها نریزه.
سوالات متداول
آیا شمعدانی هلندی برای نگهداری در آپارتمان مناسب هست؟
بله، شمعدانی هلندی به دلیل نیاز نوری بالا و مقاومت خوب اش، گزینه ی بسیار خوبی برای نگهداری در بالکن یا پنجره های نورگیر آپارتمان هاست.
چند بار در هفته باید شمعدانی هلندی رو آبیاری کرد؟
در فصل های گرم، معمولاً هفته ای یکبار آبیاری کافیه؛ فقط باید مطمئن باشید خاک کاملاً خشک شده باشه. آبیاری زیاد باعث پوسیدگی ریشه میشه.
برای گلدهی بیشتر شمعدانی، چیکار باید کرد؟
گل های پژمرده رو مرتب بچینید، در جای پرنور بذارید و در فصل رشد (بهار و تابستان) هر ۲ هفته یک بار با کود مخصوص گلدهی تغذیه اش کنید.
شمعدانی هلندی در زمستان چطور باید نگهداری بشه؟
در جای گرم و نورگیر قرارش بدید، آبیاری رو کاهش بدید و از سرمای زیر ۱۰ درجه حتماً محافظت کنید. نور مصنوعی هم میتونه کمک کننده باشه.
بهترین روش برای تکثیر شمعدانی هلندی چیه؟
قلمه زدن از ساقه یکی از راحت ترین و موفق ترین روش هاست. می تونید قلمه رو هم در آب و هم مستقیم در خاک برای ریشه زایی بکار ببرید.
جمع بندی شمعدانی هلندی
شمعدانی هلندی از گیاهان پرطرفدار هست و نگهداریش در اکثر خونه ها از قدیم الایام رایج بوده؛ چون شرایط نگهداری ساد ای داره و به راحتی تکثیر میشه. گل شمعدانی هلندی تنوع رنگی زیادی داره؛ صورتی، نارنجی، بنفش و… ولی محبوب ترین رنگ بین افراد، رنگ قرمز این گیاه هست. همه گونه های این گیاه شرایط نگهداری یکسانی دارن و حتی سبیه به هم هستند، تنها تفاوتشون در رنگ این گل هاست.